Εργαστήριο Βιοπληροφορικής και Ανθρώπινης Ηλεκτροφυσιολογίας

(Bioinformatics and Human Electrophysiology Lab -BiHELab)

Πρόκειται για ένα υπερσύγχρονο εργαστήριο που είναι μοναδικό στην Ευρώπη από άποψη εξοπλισμού, υποδομών, σύνθεσης διεπιστημονικής ερευνητικής ομάδας και οργάνωσης. Έχει την έδρα του στη Κέρκυρα και καλύπτει τις ερευνητικές δραστηριότητες του Τμήματος Πληροφορικής του Ιονίου Πανεπιστημίου, σχετικά με τις νευρολογικές διαταραχές και τη συσχέτισή τους με τις υποκυτταρικές μετρήσεις βιοενέργειας.
Στο επίκεντρο της έρευνας του Εργαστηρίου Βιοπληροφορικής και Ανθρώπινης Ηλεκτροφυσιολογίας (Bioinformatics and Human Electrophysiology Lab -BIHELab) βρίσκονται οι νευροεκφυλιστικές παθήσεις (π.χ. άνοιες, νόσος Αλτσχάιμερ, Χάντιγκτον, Πάρκινσον, CMT2A κ.ά), που προσβάλλουν πλέον ένα σημαντικό ποσοστό του πληθυσμού των σύγχρονων δυτικών κοινωνιών, και η αποσαφήνιση των παθογενετικών παραγόντων τους. Βασικός στόχος του εργαστηρίου είναι η δημιουργία νέων και αποτελεσματικών πρωτοκόλλων διάγνωσης διαφόρων τύπων άνοιας και νευρολογικών διαταραχών μέσα από τον εντοπισμό, τη χαρτογράφηση, τη βιολογική ανάλυση καθώς και τη μαθηματική μοντελοποίηση και προσομοίωση όλων των παραγόντων που σχετίζονται με αυτές τις νόσους, με στόχο τη βελτίωση των υφιστάμενων τεχνικών αντιμετώπισής τους, αλλά και το σχεδιασμό νέων στοχευμένων θεραπειών.

Έρευνα στα πλαίσια του εργαστηρίου 

Ο αναπληρωτής καθηγητής του Ιονίου Πανεπιστημίου, Παναγιώτης Βλάμος, μαζί με την ερευνητική του ομάδα έχουν σημειώσει σημαντικές επιτυχίες, που βασίζονται σε δεκαετείς μελέτες μοντελοποίησης και προσομοίωσης δυσλειτουργιών στην εσωτερική μεμβράνη των μιτοχονδρίων, οι οποίες επηρεάζουν την ποσότητα και την λειτουργία των κυτταρικών αυτών οργανιδίων και σχετίζονται σε μεγάλο βαθμό με πολλές νόσους. Ο ίδιος θυμάται: «Η αλήθεια είναι ότι εμείς ξεκινήσαμε να κατανοήσουμε τις βασικές λειτουργίες των συγκεκριμένων οργανιδίων, δηλ. των μιτοχονδρίων και όχι τον μηχανισμό των σχετιζόμενων νόσων. Η έρευνα μας οδήγησε προς τα εκεί. Δεν οδηγήσαμε εμείς την έρευνα», συμπληρώνει χαρακτηριστικά. Το εντυπωσιακό είναι πως μέχρι την παγκόσμια αναγνώριση το 2012, κυρίως από την ερευνητική κοινότητα, των ερευνητικών αποτελεσμάτων, η ομάδα του καθηγητή Π. Βλάμου δεν είχε δικό της εργαστήριο. Το 2014 η Περιφέρεια Ιονίων Νήσων ενέκρινε ένα χρηματικό κονδύλι για τη δημιουργία του Εργαστηρίου Βιοπληροφορικής και Ανθρώπινης Ηλεκτροφυσιολογίας στο Τμήμα Πληροφορικής του Ιονίου Πανεπιστημίου και έτσι ξεκίνησε επίσημα η λειτουργία του BiHeLab. Ήταν ένα έργο (συγχρηματοδοτούμενο από την Ευρωπαϊκή Ένωση/ΕΤΠΑ) το οποίο χρηματοδοτήθηκε με το ποσό των 2.416.950 ευρώ. «Ουσιαστικά αυτό μας “έλυσε” τα χέρια, γιατί μας έδωσε τη δυνατότητα να επιταχύνουμε τις έρευνές μας και σε άλλες ασθένειες, οι οποίες σχετίζονται με παρόμοια φαινόμενα», υπογραμμίζει σχετικά ο καθ. Βλάμος. «Έχουμε στα σχέδια μας έρευνες πάνω στα ήδη υπάρχοντα φάρμακα, μελετώντας πόσο αποτελεσματικά είναι για την αναστολή ασθενειών. Βρισκόμαστε στο στάδιο μελέτης και σχεδιασμού εξατομικευμένων φαρμακευτικών αγωγών για την αναστολή της εξέλιξης των βιοδεικτών του Αλτσχάιμερ. Διερευνούμε ισχυρά “εργαλεία” που να μπορούν αποδεδειγμένα να μειώνουν τους κρίσιμους βιοδείκτες ώστε να επαναφέρουν τον οργανισμό σε ισορροπία.», εξηγεί ο ίδιος. Το Εργαστήριο παράλληλα προχωρά σε παγκόσμιες συνεργασίες και παρέχει τις μοναδικές υπηρεσίες του σε φορείς υγείας.

Συμμετοχή του BiHELab σε διεθνή Project

Φέτος τον Φεβρουάριο το BiHeLab του Ιονίου Πανεπιστημίου, το CARGO του πανεπιστημίου Wilfrid Laurier University, στο Οντάριο του Καναδά και το NIG του King’s College, London κλείνουν ήδη ένα χρόνο συνεργασίας στο πλαίσιο ενός νέου καινοτόμου διηπειρωτικού πρότζεκτ για τις νευροεκφυλιστικές ασθένειες. Στόχος του είναι η ενοποίηση και διαχείριση εκατομμυρίων κλινικών δεδομένων ανθρώπων από τη Ευρώπη και τον Καναδά, οι οποίοι συναινούν στη δημιουργία ενός ατομικού ηλεκτρονικού φακέλου, που δημιουργήθηκε από το Εργαστήριο Βιοπληροφορικής και Ανθρώπινης Ηλεκτροφυσιολογίας. Ένα κατάλληλο ολοκληρωμένο Πληροφοριακό σύστημα που έχει σχεδιαστεί από το εργαστήριο CARGO του πανεπιστημίου Wilfrid Laurier , στο Οντάριο είναι αυτό στο οποίο καταλήγουν τα δεδομένα. Το σύστημα που βρίσκεται υπό την επίβλεψη του καθηγητή του Πανεπιστημίου του Καναδά, Ηλία Κοτσιρέα, τα επεξεργάζεται με αλγόριθμους εξόρυξης δεδομένων, που αναπτύσσονται σε παράλληλους υπερ-υπολογιστές σε συνδυασμό με την ενσωμάτωση των πιο πρόσφατων τεχνολογιών BigData. Ταυτόχρονα, ο Δρ. Μάριος Πολίτης, που είναι Clinical Senior Lecturer στο King’s College του Λονδίνου, είναι ο υπεύθυνος για τη διαδικασία κατάρτισης των κριτηρίων ταξινόμησης των κλινικών δεδομένων με τα οποία οι συμμετέχοντες ταξινομούνται σε βαθμούς επικινδυνότητας εκδήλωσης νευροεκφυλιστικών ασθενειών, βάσει συγκεκριμένων βιοδεικτών ανά φάκελο. Έτσι εκατομμύρια άνθρωποι σε όλο τον κόσμο μπορούν να γνωρίζουν πώς εξελίσσονται τα προσωπικά τους κλινικά δεδομένα και πόσο κινδυνεύουν να εμφανίσουν συγκεκριμένες νευροεκφυλιστικές ασθένειες. Στην ερώτηση βέβαια, πότε θα ανακοινωθούν επίσημα κάποια νεότερα αποτελέσματα του πρότζεκτ ο καθηγητής Βλάμος απαντάει χαμογελώντας: «Όταν όλοι εμείς που εμπλεκόμαστε βρεθούμε σε ένα σημείο κάπου στο κόσμο και έχουμε δυο-τρεις ελεύθερες από υποχρεώσεις ημέρες!». Επιπλέον, το BiHeLab συμμετέχει ως μοναδικός partner για νευροεκφυλιστικές ασθένειες στο πρόγραμμα IPA Adriatic. Η πρόκληση που αντιμετωπίζει το έργο AdriHealthMob, που προβλέπει τη συμμετοχή 15 εταίρων από τις οκτώ χώρες που αποτελούν την Μακρο-περιφέρεια Αδριατικής & Ιονίου, παραπέμπει στον ορισμό ενός καινοτόμου, διασυνοριακού και βιώσιμου μοντέλου πρόσβασης στην πληροφορία και την εξυπηρέτηση από τις υπηρεσίες υγείας και πρόνοιας, καθιστώντας την όλη διαδικασία πιο ορθολογική, εξυπηρετική και οικονομικά βιώσιμη., στα πλαίσια του προγράμματος. (Πληροφορίες για το πρότζεκτ: http://adrihealthmob.eu/)

Ερευνητική Ομάδα

Με το εργαστηριο Βιοπληροφορικής και Ανθρώπινης Ηλεκτροφυσιολογίας συνεργάζονται οι ερευνητές Αντιγόνη Αβραμούλη, Μαρία Γονίδη, Ζέτα Θεοχαροπούλου, Κατερίνα Μπόμπορη, Τόνια Πλέρου, Ελευθερία Πολυχρονίδου, Μαρία Σαγιαδινού και Μαρία Ψύχα.

Διαβάστε περισσότερα για το BiHeLab εδώ